During reading about colonial modernity / alternative modernity, which was named as 'literary view from below, I got a very useful analysis by Prof Satya Prakash Mohanty about Fhakir Mohan in context of colonial modernity in his famous book 'Colonialism,Modernity, and Literature' where he compared senapati's view with G G Marquez & G Eliot. This valuable observation not yet incorporated in Odia literature, which would definitely challenge the canonisation of modern Odia literature.

During reading about colonial modernity / alternative modernity, which was named as 'literary view from below, I got a very useful analysis by Prof Satya Prakash Mohanty about Fhakir Mohan in context of colonial modernity in his famous book 'Colonialism,Modernity, and Literature' where he compared senapati's view with G G Marquez & G Eliot. This valuable observation not yet incorporated in Odia literature, which would definitely challenge the canonisation of modern Odia literature.

During reading about colonial modernity / alternative modernity, which was named as 'literary view from below, I got a very useful analysis by Prof Satya Prakash Mohanty about Fhakir Mohan in context of colonial modernity in his famous book 'Colonialism,Modernity, and Literature' where he compared senapati's view with G G Marquez & G Eliot. This valuable observation not yet incorporated in Odia literature, which would definitely challenge the canonisation of modern Odia literature.

               ଅପୂର୍ବ ସଂପର୍କ

jochhanare mukulita kain

ତୁମସହ ଅପୂର୍ବ ସଂପର୍କତୁମେ କେତେବେଳେ
ଚୈଇତାଳି ଫୁଲର ମହକ
ଆଉ କେତେବେଳେ
ତାରାଭତ୍ତିର୍ ଚେନାଏ ଆକାଶ
ତୁମ ଧାରେ ହସ
ପୋଛିନିଏ ସବୁ ଦୁଃଖ ଶୋକ
ତୁମେ ବାଂଟ ପ୍ରଭୁଂକ ଆଶୀଷ
ନୀଳ ସରସ୍ବତୀ ହୋଇ ପୁଣି
ଦେଇଥାଅ ଗ୍ୟାନର ଆଲୋକ
ତୁମେ ପୁଣି ସକାଳର
ପବିତ୍ର ଓଁକାର
ବିଭାବରୀ ବୁକେ ଜହ୍ନର ଉଛ୍ବାସ
ଅମ୍ରୁତ ବିତରୁ ଥାଏ ତୁମ ଚିରହାସ /

ଆଜି ରାଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକଂକ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ସଂପାନ ଅବସରରେ ଉକ୍ତଳ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡିଆ ବିଭାଗରେ /  ରାଜକିଶୋରଂକ ଉପନ୍ୟାସ ଆଲୋଚନା ଅବସରରେ ମଡର୍ନିଷ୍ଟ ନଭେଲ ଓ କଲୋନିଆଲ ମଡର୍ଣିଜିମ ପ୍ରସଂଗରେ ତାଂକର ପ୍ରାସଂଗିକତାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲି /

 ଭୋକ

ଅରଣ୍ୟର ଚିତ୍ରିତ ଅଜଗର 

ଭୋକର ଜିଭରେ

ପୋଛି ନିଏ

ମଗୁଶିରର ଧାନ ଖେତ

ଛାତିର ଥନରୁ

ମାଉଁସ ଝୁଣେ ଶିଶୁ

 ଶିଶୁର ମୁଁହକୁ

ଉଜୁଡା ଖେତକୁ ଦେଖି

ହିସାବ କରେ

ପେଟ ତଳ ଆୟରେ

କେତେଦିନ ବଂଚାଇ ପାରିବ

ଚାରୋଟି ପେଟ

   ଭୋକ

ଅରଣ୍ୟର ଚିତ୍ରିତ ଅଜଗର ଭୋକର ଜିଭରେପୋଛି ନିଏମଗୁଶିରର ଧାନ ଖେତଛାତିର ଥନରୁମାଉଁସ ଝୁଣେ ଶିଶୁ ଶିଶୁର ମୁଁହକୁଉଜୁଡା ଖେତକୁ ଦେଖିହିସାବ କରେପେଟ ତଳ ଆୟରେକେତେଦିନ ବଂଚାଇ ପାରିବ ଚାରୋଟି ପେଟ

     କଦମ୍ବର ଡାକ

ହଳଦିଆ ଧାନଖେତର ଆଇନାରେ ମୁଂହ ଦେଖେ ଗେରୁଆ ଆକାଶ

ଗୋଧୁଳି  ଲଗ୍ନ୍ରରେ ଖୋଜେ ସଂଜତାରା ଜହ୍ନର ମିଳନ

ଦିଗ୍ ବଳୟ ଆଡୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଭାବରୀ ମୁଂହକାଢେ

ଜହ୍ନ ସାଥେ ମିତ ବସି ବିଂଚିଯାଏ ପ୍ରେମର ସଂଦେଶ

ଗାଁମୁଣ୍ତ ପଖୋରୀରେ ନୀଳକଈଁ ରଚେ ରାସ ଜୋଛନାର ସାଥେ

ବହୂଚୋରୀ ଖେଳଛାଡି ଆନମନା ସୁନାନାକୀ ଝିଅ

ଲୁଚି ଲୁଚି ଦେଖୁଥାଏ ଜୋଛନାର  ରାସ

ବିଳମ୍ବ ସଂଜରେ ଟାଣିନିଏ ବଈଁଶୀର ସ୍ବର

ରାଧାଭାବ କାଳେସୀରେ ଝୁଲୁଥାଏ ବେପଥୁ ଶରୀର

ନୀଳକଈଁ ଜୋଛନା ବଈଁଶୀର ସ୍ବର

ବାଟବଣା କରିଦିଏ କଦମ୍ବର ଡାକ

ଏବେ ଦିନବେଳେ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖେ ହାଇମାରେ

ଖୋଜୁଥାଏ ଜୋଛନାର ରାସ /

ରବିବାବୁ !
 ପ୍ରଣାମ ନେବେ /
 ଏ ମାସ କଥାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଆପଣଂକ ଗଳ୍ପ ପଢିଲି / ମୋତେ ବିନମ୍ରତାର ସହ କହିବାକୁ ପଡୁଛିଯେ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡି.ଆ ଉପକୂଳ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାଷାର ବ୍ବବହାରରେ ଆପଣ ଅନନ୍ୟ / ସମକାଳର ଲେଖକ ମାନଂକ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଆପଣଂକ ଅନନ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ବ / ଆପଣଂକ ଗଲ୍ପରେ ଗାଁର ବାସ୍ନା ନ ପାଇଲେ ହତାଶ ହୋଇଯାଏ ମୁଁ / ଆଲ୍ପିନ୍ ମଧ୍ହରେ ଯେଉଁ ବେଦନା ଥୋଇଛନ୍ତି ପାଠକ ସେଥିରୁ ମୁକୁଳିବା ମୁସ୍କିଲ୍ / ଗଲ୍ପ୍ପପାଇଁ ଅଭିନଂଦନ ଭବିଷ୍ୟତର ଗଲ୍ପ ନିମିତ୍ତ ଶୁଭକାମନା/

       କଦମ୍ବର ଡାକ

ହଳଦିଆ ଧାନଖେତର ଆଇନାରେ ମୁଂହ ଦେଖେ ଗେରୁଆ ଆକାଶ
ଗୋଧୁଳି  ଲଗ୍ନ୍ରରେ ଖୋଜେ ସଂଜତାରା ଜହ୍ନର ମିଳନ
ଦିଗ୍ ବଳୟ ଆଡୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଭାବରୀ ମୁଂହକାଢେ
ଜହ୍ନ ସାଥେ ମିତ ବସି ବିଂଚିଯାଏ ପ୍ରେମର ସଂଦେଶ
ଗାଁମୁଣ୍ତ ପଖୋରୀରେ ନୀଳକଈଁ ରଚେ ରାସ ଜୋଛନାର ସାଥେ
ବହୂଚୋରୀ ଖେଳଛାଡି ଆନମନା ସୁନାନାକୀ ଝିଅ
ଲୁଚି ଲୁଚି ଦେଖୁଥାଏ ଜୋଛନାର  ରାସ
ବିଳମ୍ବ ସଂଜରେ ଟାଣିନିଏ ବଈଁଶୀର ସ୍ବର
ରାଧାଭାବ କାଳେସୀରେ ଝୁଲୁଥାଏ ବେପଥୁ ଶରୀର
ନୀଳକଈଁ ଜୋଛନା ବଈଁଶୀର ସ୍ବର
ବାଟବଣା କରିଦିଏ କଦମ୍ବର ଡାକ
ଏବେ ଦିନବେଳେ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖେ ହାଇମାରେ
ଖୋଜୁଥାଏ ଜୋଛନାର ରାସ /

    ନବ କଳେବର

ବର୍ଷାର ରିମଝିମ୍ ଗୀତ ଭିତରୁ
କାହାର ଏ ରୁଣୁଝୁଣୁ ଶବ୍ଦ
ଚୁଡି ଅବା ପାଉଂଜି
ବର୍ଷାରାଣୀର ଏ କଣ
ନବ କଳେବର !
ଚୁଡି ଓ ପାଂଉଜି ପିଂଧି
ନେଳୀ ନାଇଲନ ଶାଢୀ କାନିରେ
ଇଂଦ୍ରଧନୁ ଝୁଲାଇ
କେଉଂ ପାହାଡ ସଂଧି ଆଡକୁ
କିମିଆ କରି ଟାଣିନେଇଯାଅ ତୁମେ !

ମୋ ବାଳୁତ

ଯଦି ଜାଣିଥାଂତି ଫେରାଇଆଣିବା
ବୟସର ମଂତ୍ର୍
ମୁଂ ଫେରାଇ ଆଣଂତି
ତୁମ ପାଇଁ ମୋର ବାଳୁତ ସମୟ,
ଖାସ୍ ତୁମ ଅଗଣାରେ
କଷି ଆମ୍ବଟିଏ ହୋଇ ଓହଳିବାପାଇଁ
ଆମ୍ବ ବୌଳ ବାସ୍ନାରେ
ଭରିଦେବାକୁ ତୁମ ଅଭ୍ୟନ୍ତର
ମୋ ବାତୁମ ମୁଁହରେ ଦେଖିବାକୁ
ବସନ୍ତର ଚାରୁ ଚିତ୍ରପଟ
ଫେରାଇ ଆଣିପାରଂତିକି ମୋ ବାଳୁତ?
କଷି ଆମ୍ବଟିଏ ହୋଇ ଓହଳି
ଅପେଖ୍ୟା କରନ୍ତି ତୁମ ହାତର ଓଦା ସ୍ପର୍ଶ
ସ୍ପର୍ଶରେ ହୋଇଯାନ୍ତା
ଇହକାଳ ପାକଳ ରସାଳ
ରସାଳ ଆମ୍ବଟିଏ ହୋଇ ଅପେଖ୍ୟା କରନ୍ତି ଚିରକାଳ
କେବେ ତୁମ ଓଠ ସ୍ପର୍ଶରେ
ମିଳେଇ ଯାଆନ୍ତା ସତ୍ୟ ଆମ୍ବର ଅସ୍ତିତ୍ବ,
ଫେରାଇ ଆଣି ପାରନ୍ତି କି ମୋ ବାଳୁତ?

 ମୋ ବାଳୁତ

ଯଦି ଜାଣିଥାଂତି ଫେରାଇଆଣିବା
ବୟସର ମଂତ୍ର୍
ମୁଂ ଫେରାଇ ଆଣଂତି
ତୁମ ପାଇଁ ମୋର ବାଳୁତ ସମୟ,
ଖାସ୍ ତୁମ ଅଗଣାରେ
କଷି ଆମ୍ବଟିଏ ହୋଇ ଓହଳିବାପାଇଁ
ଆମ୍ବ ବୌଳ ବାସ୍ନାରେ
ଭରିଦେବାକୁ ତୁମ ଅଭ୍ୟନ୍ତର
ତୁମ ମୁଁହରେ ଦେଖିବାକୁ
ବସନ୍ତର ଚାରୁ ଚିତ୍ରପଟ
ଫେରାଇ ଆଣିପାରଂତିକି ମୋ ବାଳୁତ?

କଷି ଆମ୍ବଟିଏ ହୋଇ ଓହଳି
ଅପେଖ୍ୟା କରନ୍ତି ତୁମ ହାତର ଓଦା ସ୍ପର୍ଶ
ସ୍ପର୍ଶରେ ହୋଇଯାନ୍ତା
ଇହକାଳ ପାକଳ ରସାଳ
ରସାଳ ଆମ୍ବଟିଏ ହୋଇ ଅପେଖ୍ୟା କରନ୍ତି ଚିରକାଳ
କେବେ ତୁମ ଓଠ ସ୍ପର୍ଶରେ
ମିଳେଇ ଯାଆନ୍ତା ସତ୍ୟ ଆମ୍ବର ଅସ୍ତିତ୍ବ,
ଫେରାଇ ଆଣି ପାରନ୍ତି କି ମୋ ବାଳୁତ?

ଅରବିଂଦ ବାବୁ ବସ୍ତି ଉପନ୍ୟାସ ନିମିତ୍ତ ଆପଣଂକୁ ଅନେକ ଅନେକ ଅଭିନଂଦନ /  ବସ୍ତିର ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ୍ କେବଳ ଉନ୍ନତ ନୁହେଁ , ମାଓବାଦୀ, ଧଷର୍ଣ,ସମଲିଂଗୀ( ପୁରୁଷ୍ )ର ସଂଜତ ଉପସ୍ଥାପନାରେ ଥିବା କଳାଗୁଣକୁ ସମୟ ଖଣ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦେବ ବୋଲି ମୋର ଅଖଣ୍ତ ବିଶ୍ବାସ /

                     ଆପଣଂକୁ ଦିପବଳୀର ଅଜସ୍ର୍ ଅଭିନଂଦନ

ପ୍ରୋଢର ମାୟାଜଲରେ ପଡିବା ପୂବର୍ରୁ
ଓହ୍ଲାଇ ଦେଇଛି ବୟସକୁ
କାଂଧରୁ
କଂକି ଧରିବା, ପିଜୁଳି ଚୋରି, ନଈରୁ ମାଛଧରି
କିଶୋରିକୁ ପୋଡି ଖୁଆଇବାରେ 
ସମୟ ନିଅଣ୍ଟ ତାର
ଫୁସର୍ତ କାହିଂ
ଧରାଦେବ ମୋତେ.

ଶୁଭ ଦୀପାବଳି

ମାୟାଜାଲ

ପ୍ରୋଢର ମାୟାଜଲରେ ପଡିବା ପୂବର୍ରୁ
ଓହ୍ଲାଇ ଦେଇଛି ବୟସକୁ
କାଂଧରୁ
କଂକି ଧରିବା, ପିଜୁଳି ଚୋରି, ନଈରୁ ମାଛଧରି
କିଶୋରିକୁ ପୋଡି ଖୁଆଇବାରେ
ସମୟ ନିଅଣ୍ଟ ତାର
ଫୁସର୍ତ କାହିଂ
ଧରାଦେବ ମୋତେ.
ଶୁଭ ଦୀପାବଳି

ତିନିଦିନର କମର୍ଶାଳା ମୁକ୍ତ ଶିଖ୍ୟା ସଂପଦ ସଂପର୍କରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଅଭିଂଗ୍ୟତା /କ୍ରିଏଟିଭ୍ କମନସ୍   ସଂପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ୟାନ ହେଲା /ଆଶା ମୋର ଲେଖକ ବଂଧୁମାନେ ଏ ସଂପର୍କରେ ସଚେତନ ହେବେ /

Construction of Tribal Identity depicted in post-independence Odia Short story : A critical study

                                                         Dr. Kshirod Chandra Behera

Although tribal constitute about a quarter of the entire population, their contribution to the Odisha’s culture is immense. Its influence is amply evident in such like language, culture,society,economy,religion and politics. Indigenous culture no doubt grows and develops in the tribal regions but it gradually spreads to the plains and urban areas. The developed form of tribal culture as we see today has passed through different stages of struggle and resistance.The institutional changes that came in the wake of India’s independence from the foreign yoke, triggered sweeping changes in tribal society. Crucially important in this respect are the provisions  enshrined in the constitution for the welfare of the Schedule Tribes, which facilitates an inclusive growth among the tribes. This marks a steady march of the tribal from jungles to cities, from illiteracy to education, from ‘ podu chasa’ ( agriculture) to industries , from darkness to electricity, even solar power in the most inaccessible areas. Not being merely confined to be objects of research, tribal art, sculptures, costumes, festivals and religious practices, cultural icons attained greater visibility and commercial viability in the global marketplace. It must be said here that, globalisation, free economy, mass media and communications, not only propelled an expansion of their culture but it also created a sense of uncertainty in their identity. Thus, they faced a new crisis in their culture and identity.

                       Identity crisis of the tribal has been a standard theme of Odia writers for over fifty years. Remarkable among the writers are Surendra Mohanty, Gopinath Mohanty, Bamacharan Mitra, Pranabandhu Kar, Chandrasekhar Ratha, Krusnaprasad Mishra, Bhubaneswar Behera, Pratibha Ray, Satakadi Hota, Bipinbehari Mishra, Ramachandra Behera, Hrushikesh Panda and Sadananda Tripathy. Reclaiming identity has become the immediate concern of these writers. The paper proposes to explore, explain and analyse the various ways in which the writers depicted how the tribal grappled with their identity crisis.

Construction of Tribal Identity depicted in post-independence Odia Short story : A critical study

                                                         Dr. Kshirod Chandra Behera

Although tribal constitute about a quarter of the entire population, their contribution to the Odisha’s culture is immense. Its influence is amply evident in such like language, culture,society,economy,religion and politics. Indigenous culture no doubt grows and develops in the tribal regions but it gradually spreads to the plains and urban areas. The developed form of tribal culture as we see today has passed through different stages of struggle and resistance.The institutional changes that came in the wake of India’s independence from the foreign yoke, triggered sweeping changes in tribal society. Crucially important in this respect are the provisions  enshrined in the constitution for the welfare of the Schedule Tribes, which facilitates an inclusive growth among the tribes. This marks a steady march of the tribal from jungles to cities, from illiteracy to education, from ‘ podu chasa’ ( agriculture) to industries , from darkness to electricity, even solar power in the most inaccessible areas. Not being merely confined to be objects of research, tribal art, sculptures, costumes, festivals and religious practices, cultural icons attained greater visibility and commercial viability in the global marketplace. It must be said here that, globalisation, free economy, mass media and communications, not only propelled an expansion of their culture but it also created a sense of uncertainty in their identity. Thus, they faced a new crisis in their culture and identity.

                       Identity crisis of the tribal has been a standard theme of Odia writers for over fifty years. Remarkable among the writers are Surendra Mohanty, Gopinath Mohanty, Bamacharan Mitra, Pranabandhu Kar, Chandrasekhar Ratha, Krusnaprasad Mishra, Bhubaneswar Behera, Pratibha Ray, Satakadi Hota, Bipinbehari Mishra, Ramachandra Behera, Hrushikesh Panda and Sadananda Tripathy. Reclaiming identity has become the immediate concern of these writers. The paper proposes to explore, explain and analyse the various ways in which the writers depicted how the tribal grappled with their identity crisis.

                       Identity crisis of the tribal has been a standard theme of Odia writers for over fifty years. Remarkable among the writers are Surendra Mohanty, Gopinath Mohanty, Bamacharan Mitra, Pranabandhu Kar, Chandrasekhar Ratha, Krusnaprasad Mishra, Bhubaneswar Behera, Pratibha Ray, Satakadi Hota, Bipinbehari Mishra, Ramachandra Behera, Hrushikesh Panda and Sadananda Tripathy. Reclaiming identity has become the immediate concern of these writers. The paper proposes to explore, explain and analyse the various ways in which the writers depicted how the tribal grappled with their identity crisis.